Biest: essentiële melk voor jouw kalveren

Biest speelt in de eerste levensfase van het kalf een cruciale rol omdat het vol zit met antistoffen *(IgG). Omdat het kalf via de koe nog geen antistoffen heeft meegekregen heeft het nog geen enkele weerstand. Door de opbouw van weerstand via de antistoffen in de biest, wordt het kalf beschermd tegen infecties zoals kalverdiarree en longontsteking. Voldoende biestopname in de eerste 24 uur is hierbij essentieel. Daarnaast bevat biest voedingsstoffen die bijdragen aan een gezonde groei en ontwikkeling.

Het belang van optimaal biestmanagement

Optimaal biestmanagement is essentieel om ervoor te zorgen dat het kalf voldoende antistoffen binnenkrijgt. Onderzoek toont aan dat kalveren die niet genoeg biest hebben gekregen, een verhoogd risico lopen op infecties, ziektes of zelfs sterfte. Het is dus van cruciaal belang om in de eerste levensuren van het kalf de juiste hoeveelheid en kwaliteit biest te verstrekken.

De kwaliteit van de biest wordt vooral bepaald door het gehalte aan immunoglobulinen *(IgG). Met een refractometer kun je de biestkwaliteit eenvoudig meten. Streef hierbij naar een minimale waarde van 22-24 Brix.

De basis voor een goede kwaliteit biest wordt al gevormd tijdens de opfok en droogstand. Zorg in ieder geval voor een goede conditie van de dieren tijdens de dracht. Voldoende voeropname met daarin de juiste voedingsstoffen en waarden aan vitaminen en droogstands-/ jongveemineralen spelen hierbij een grote rol. Ook de lengte van de droogstandsperiode en het gewicht van de vaars na afkalven (minimaal 85 procent van het lichaamsgewicht van een volwassen koe) zijn van belang. Een (te) korte droogstand en laag lichaamsgewicht beïnvloeden de biestkwaliteit nadelig.

De 5 V's van biestverstrekking

Het advies voor het verstrekken van de biest, kan worden samengevat in de vijf V’s: Vers, Vlug, Veel, Vaak en Veilig.

• Vers: Melk de moederkoe binnen een half uur na het kalven om de verse biest te verzamelen. Bij onvoldoende biest of te lage kwaliteit, kan biest van een andere koe worden gebruikt. Het is aan te raden om altijd een vriesvoorraad van kwaliteitsbiest (minimaal 22-24 Brix) aan te leggen voor noodgevallen.
• Vlug: Geef het kalf binnen 3 uur (liefst zo snel mogelijk) na het afkalven voldoende biest. Deze periode is essentieel omdat de darmdoorlaatbaarheid voor antistoffen in deze tijd het grootst is. De opnamecapaciteit neemt met het uur af en is na 24 uur nagenoeg verdwenen.
• Veel: Geef het kalf binnen een uur na de geboorte 10% van zijn lichaamsgewicht aan biest. Voor een kalf van zo’n 40 kg komt dat neer op ongeveer 4 liter. Dit is essentieel voor een optimale antistoffenopname.
• Vaak: Bied het kalf binnen de eerste 24 uur na de geboorte nog eens 2 liter biest aan, zodat het in totaal minimaal 6 liter heeft gedronken. Als het kalf niet wil drinken, forceer het dan niet, maar probeer het later opnieuw.
• Veilig: Zorg voor een goede hygiëne rondom de biestverstrekking zodat vuil en bacteriën de kwaliteit van de biest niet (nadelig) kunnen beïnvloeden.